Kategori: Makaleler

Lise Mezunu İtfaiye Eri Olabilir Mi? Edebiyatın Gözünden Toplumsal Roller ve Potansiyelin Sınırları Edebiyat, kelimelerin büyüsünü, anlamın gücünü ve anlatıların dönüştürücü etkisini gözler önüne seren bir sanat dalıdır. Bir hikaye, bazen sıradan bir anı olağanüstü bir maceraya dönüştürür; kelimeler, hayatın en derin anlamlarını kavramamıza yardımcı olur. Tıpkı bir karakterin, kaderinin akışını değiştiren bir karar aldığı an gibi, her toplumsal yapı da benzer bir kırılma noktasından geçer. Bizim için “bu olabilir mi?” sorusu, yaşamın sıradan görünen fakat derin anlamlar taşıyan sorularından biridir. Lise mezunu birinin itfaiye eri olabilmesi de böyle bir sorudur: toplumsal beklentilerle, kişisel yeteneklerin, hedeflerin ve hayallerin çarpıştığı bir…

İstihdam Sağlamak Ne Demek? Tarihsel Arka Plan İstihdam sağlamak ifadesi, bir bireyin ya da bir toplumun çalışma gücünü işlerle, pozisyonlarla buluşturma eylemine işaret eder. Başka bir deyişle, “çalışacak kişilere iş olanağı sunmak” anlamı taşır. Tarihsel süreçte bu kavram, sanayileşmeden önce zanaatkâr atölyelerinde ya da tarım toplumlarında “emeğin değerlendirilmesi” biçiminde kendini gösterirken, sanayi devrimiyle birlikte ücretli istihdamın yaygınlaşmasıyla daha sistematik hâle geldi. Örneğin, 19. yüzyılda Avrupa’daki sanayileşme süreci, kırsaldan kente göçü arttırarak iş gücü arzını yükseltmiş; bu durum işverenlerin işçi bulma mecra­larını çeşitlendirmesine yol açmıştı. Bu dönemde devletler ve işverenler açısından “istihdam yaratma” politikaları öncelikli hale gelmişti. Zamanla, işsizliği azaltma, gelir dağılımını dengeleme…

Araştırmacının içsel notları: toplumsal dokuya bakış Bir sosyolog olarak ben, bireylerin ve toplulukların birbirleriyle kurdukları görünür ve görünmez bağları anlamaya çalışırken, büyük insan kayıplarının yaşandığı bir olayda yalnızca sayılarla değil, insanların dünyasının nasıl çöktüğüyle de yüzleşirim. İslâhiye ilçesinde yaşanan deprem felâketi de bunun tam ortasındadır — her bir isimsiz kayıp, bir ailenin, bir komşuluğun, bir kültürün sessiz çığlığıdır. Ama veriler sınırlıdır, belleğimiz kısmidir; bu yüzden toplumsal normlara, cinsiyet rollerine ve kültürel pratiklere odaklanarak bu kaybın arkasında yatan dinamikleri irdelemeyi seçiyorum. İslâhiye’de depremde kaç kişi öldü? 6 Şubat 2023 tarihli büyük depremler sonrası İslâhiye ilçesinde, ilk resmi açıklamalarda yaklaşık 1 368 kişinin hayatını…

İnsülin İğnesi: Toplumsal Yapıların, Cinsiyet Rolleri ve Kültürel Pratiklerin Etkisi Üzerine Bir Sosyolojik Analiz Toplumları anlamaya çalışan bir araştırmacı olarak, genellikle insanların bireysel sağlık sorunlarının, toplumsal yapılarla nasıl iç içe geçtiğine bakmak ilginç ve önemli bir uğraş olmuştur. Bir yandan biyolojik ve medikal süreçler bireyleri etkilese de, diğer taraftan bu süreçler, toplumsal normlar, cinsiyet rolleri ve kültürel pratikler tarafından şekillendirilmektedir. Özellikle insülin iğnesi gibi bir tedavi aracı, sadece tıbbi bir gereklilik olmanın ötesine geçip, sosyal yapılar ve normlarla da güçlü bir ilişki kurar. Bu yazı, insülin iğnesinin hangi durumlarda kullanıldığını, bu kullanımın toplumsal ve kültürel bağlamda nasıl şekillendiğini, cinsiyet ve…

İmalat Sanayi Nasıl Yazılır? Ekonomik Perspektiften Bir Değerlendirme Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Bir ekonomist için her şeyin başladığı yer, sınırlı kaynakların olduğu dünyadır. Kaynaklar her zaman sınırlıdır ve bu durum, her bir kararın sonuçlarını daha da önemli hale getirir. Her seçim, daha fazlasını elde etmek için bir şeylerden fedakarlık yapmak anlamına gelir. Tıpkı bir ekonomist gibi, iş dünyasında da, üretim ve tüketim kararları sürekli bir etkileşim içindedir. Bu bağlamda, “imalat sanayi nasıl yazılır?” sorusu, yalnızca bir sektörün nasıl geliştiği veya yazıldığıyla ilgili bir soru değil, aynı zamanda ekonomi biliminin temel prensipleriyle ilgilidir. İmalat sanayi, ekonominin bel kemiğini oluşturan önemli…

Kütahya’dan Çıkan Yıldızlar: “Kütahyalı Ünlüler Kimler?” Üzerine Bilimsel Bir Bakış Merhaba arkadaşlar, bugün sizlerle birlikte memleketi Kütahya olan ünlülerin izini süreceğimiz, aynı zamanda “nasıl oluyor da bazı şehirler sanatçı, sporcu ya da siyasetçi üretiminde öne çıkabiliyor?” diye merak eden bir bakışla ilerleyeceğimiz bir yazı hazırladım. Yerel bir kökenden gelen bireylerin ulusal ya da uluslararası arenada kendilerini kanıtlaması konusu hem sosyolojik bir merak alanı hem de ilham verici bir hikâye kaynağı. Kütahyalı ünlüler kimler, hangi alanlarda öne çıkmışlar ve bu durum bize ne anlatıyor — birlikte keşfedelim. Yerel Köklerden Ulusal Arenaya: Kütahya’nın “Çıkış Noktası” Kütahya, nüfus ve coğrafi olarak büyük şehirler…

Üstün Başarı Belgesi Ne İşe Yarar? Eğitimde Ödüller ve Dönüştürücü Etkiler Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü Eğitim, sadece bilgi aktarımından çok daha fazlasıdır. Bir öğretmen olarak, her öğrencinin öğrenme yolculuğuna tanıklık etmek, benim için büyük bir anlam taşır. Öğrenme, yalnızca derslerin, testlerin ve sınavların ötesinde, öğrencinin düşünce biçiminde, davranışlarında ve toplumsal ilişkilerinde dönüşüm yaratan bir süreçtir. Peki, bir öğrencinin başarısını tanımanın yolu nedir? Öğrenme sürecindeki ödüllerin, öğrencilerin gelişimine nasıl etki ettiğini, bir eğitimci olarak daha iyi anlayabilmek için ödülleri daha yakından incelememiz gerekir. Bu yazıda, eğitimde önemli bir yer tutan ve özellikle başarıyı ödüllendiren bir belge olan Üstün Başarı Belgesini ele alacağım.…

Külleme Nasıl Oluşur? Bir Bahçenin İçindeki Sessiz Mücadele Baharın ilk günleriydi, hava sıcak ama hafif bir rüzgar vardı. İsmail, küçük ama verimli bahçesini her sabah sevgiyle sulayarak, toprağın kokusunu içine çekmeyi alışkanlık haline getirmişti. O gün, yeni diktiği domates fidelerinin daha da büyüdüğünü görmek için heyecanla bahçesine gitti. Ama bir şeyler yanlış gibiydi. Fidanların yapraklarında gri-beyaz lekeler belirmişti. Hızla yayılan bu lekeler, görünüşte masum ama aslında büyük bir tehdidin habercisiydi: Külleme hastalığı. İsmail, gözlerinde derin bir hüzünle, geçmişteki tecrübelerini hatırladı. Bahçesine olan sevgisi, yıllardır büyüttüğü bu toprakla olan bağını, her şeyin planlı ve düzenli gitmesi gerektiğini düşünmesiyle birleştiriyordu. Ama o…

Saatin Orijinal Olup Olmadığı Nasıl Anlaşılır? Tarihsel Arka Plan ve Güncel Yaklaşımlar Tarihçi Giriş: Zamanı Ölçme Sanatından Sahteciliğe Zamanı ölçme arzusu, insanlık tarihinin en eski tutkusudur. İlk cep saatlerinden günümüzün akıllı kronograflarına dek, saatler hem teknolojik ilerlemenin hem de toplumsal kimliklerin birer göstergesi olmuştur. Ancak bu gelişim süreciyle birlikte bir başka gerçeklik de ortaya çıktı: sahte saatlerin yükselişi. Özellikle lüks saat pazarı, üretim, dağıtım ve sahiplik açısından karmaşık hale gelirken, “orijinallik” kavramının anlamı da derinleşti. Bugün bir saatin gerçekten orijinal olup olmadığını anlamak, sadece fiyat etiketiyle değil; tarihsel, teknik ve kimlik odaklı bir okuma ile mümkündür. Tarihsel Kökenler: Saatçilik ve…

Patent Almazsak Ne Olur? İnovasyonun ve teknolojik gelişmenin ön planda olduğu günümüzde, bir buluş ya da yenilik geliştirilmişse akla ilk gelen sorulardan biri şudur: patent başvurusu yapılmalı mı yoksa yapılmasa da olur mu? Bu yazıda, patent alma imkânı varken almamanın hem tarihsel hem güncel açıdan ne gibi sonuçları olabileceğini inceleyeceğiz. Tarihsel Arka Plan Patent düşüncesi köken olarak modern sanayi devrimiyle birlikte ortaya çıkar. Devletler, buluş sahiplerine belirli bir süre için tekel hakkı vererek inovasyonu teşvik etmeyi amaçladı. Bu sayede buluş sahibi, yatırım yaptığı zamanı ve emeği telafi edebilecekti. Zamanla bu sistem uluslararası boyuta taşındı; örneğin World Intellectual Property Organization (WIPO) gibi…